Verwerken?

Vol verbazing lees ik de kop van dit artikel. Uiteraard is drie jaar na deze ramp het verdriet nog nauwelijks verwerkt. Ik denk dat er veel nabestaanden zijn die kunnen beamen dat ook na 5, 10, of 50 jaar het verdriet nog niet verwerkt is.
Het woord verwerken komt van origine uit de industrie en betekent “van grondstof (of halffabrikaat) tot eindproduct maken”. Daar ligt bij rouw een uitdaging; er is namelijk niet zoiets als een ‘einde aan de rouw’. Wel wordt er anders met het verlies omgegaan dan wanneer het verlies net geleden is.

Daarom spreek ik niet graag over rouwverwerking. Toch gebruik ik het woord wel, maar dan bedoel ik eigenlijk rouwomgang. (hoe gaat de nabestaande om met de rouw die hij ervaart).

Die rouwomgang, die verandert; 10 jaar na het overlijden van een geliefde gaan de meeste mensen minder vaak naar het graf, dan als diegene net overleden is.

Er komen ook momenten bij in de rouwomgang: iemand die zijn moeder verloor zei: “Ik haatte toen ik 28 werd. Dat was het jaar dat ik mijn moeder langer niet ken dan dat ik haar wel heb gekend.”
En wat te denken van het jaar waarin diezelfde persoon 36 werd en zei: “Ik ben nog nooit zo bang geweest. Dit is de leeftijd waarop mijn moeder stierf. Ik hoop dat dit jaar snel voorbij is.”

Laten we er dus alsjeblieft niet vanuit gaan dat dit verlies verwerkt kan worden, maar dat er mee omgegaan kan worden door de nabestaanden.

Wil jij een nabestaande ondersteunen in zijn rouwomgang?
– Een jongere zei me ooit: “nu ik er aan toe ben om te praten, vraagt de juf nooit meer hoe het gaat”. Help de nabestaande door te vragen hoe het gaat, ook na een paar weken/maanden. Rouw gaat niet zomaar over, maar hulp vragen kan best lastig zijn. Zeker als je met een rouwend kind werkt.