hoe lang duurt rouw bij kinderen?

Deze week werd ik gebeld door een journalist van De Volkskrant. Drie kwartier had ik haar aan de telefoon. Ik ben benieuwd wat voor artikel dit uiteindelijk oplevert, maar het antwoord op een specifieke vraag wil ik nu alvast met jullie delen. Dat is te waardevol om te laten liggen tot het artikel uiteindelijk gepubliceerd wordt.

De vraag die ze op gegeven moment stelde was: “Hoe lang duurt rouw bij kinderen eigenlijk?” Het antwoord verraste haar nogal. Ik zei haar dat dit duurt tot het kind zelf overlijdt. Verlies vormt wie je bent als persoon en blijft bij je voor de rest van je leven. Dus rouw duurt tot de rouwende zelf overlijdt. Natuurlijk is rouw niet telkens even groot aanwezig, het komt en gaat als de golven. Soms is de zee kalm, soms is ze ruw en soms, soms is ze zo sterk dat de dijken breken.

Momenten waarop rouw duidelijk aanwezig is, is bij bijzondere dagen (zoals Kerst, verjaardag, sterfdag van de overledene), maar ook op momenten die je van tevoren moeilijker kunt aan zien komen; op straat iemand genegenheid zien delen, waardoor je je beseft dat jij iets mist; een mail van een webwinkel dat de overledene al drie maanden niets online heeft gekocht of een Facebook herinnering aan een activiteit die je met de overledene ondernam zijn hier voorbeelden van.

Dat zijn momenten dat rouw zwaar is, dat het je raakt. Er zijn ook momenten dat je niet merkt dat iemand in rouw is.

Het is mooi om hier af en toe bij stil te staan. Dat hoeft echt niet iedere dag, liever niet zelfs. Maar het is fijn, als de ander weet dat jij af en toe aan hem denkt, wat hij doormaakt. Het is een kleine aanpassing op wat Bram Vermeulen jaren geleden zong: “dood is hij pas, als jij het bent vergeten”. Pas als er niet meer over de overledene gesproken wordt met de nabestaande, is de overledene echt gestorven en daarmee sterft er ook een stukje van de achterblijver.

 

Je mag dus prima af en toe eens vragen hoe het nu gaat met de achterblijver.

Je mag het prima af en toe hebben over de overledene.

Het wordt raar als er niet meer over de overledene gesproken wordt, of als er juist dagelijks over de overledene gesproken wordt.

We kunnen ons allemaal indenken dat het niet meer dan normaal is, om met een kind te spreken over wat mama zou hebben gezegd, nu hij is afgestudeerd/ is getrouwd/ voor nageslacht heeft gezorgd.

Sterker nog, het zou raar zijn, dat het dan NIET even over de gestorven moeder zou gaan.